يعقوب جعفرى

43

سيرى در علوم قرآن ( فارسى )

مضمون‌هاى تازه و ابتكارى قرآن و نيز تازگى اسلوب و شيوه بيان قرآن است كه ميان عربها سابقه نداشت . مضامين موجود در ميان عرب قبل از اسلام بيشتر تفاخر به نياكان و تعريف از اسب و شمشير و چيزهائى از اين قبيل بود و شيوه بيان آنها نيز يا نثر بود و يا نظم اما قرآن هم از لحاظ مضمون و محتوا و هم از لحاظ شيوه بيان به صورت كاملا جديد و تازه ارائه شد ، بگونه‌اى كه مايه تعجب ادبا و سخنرانان و سخن شناسان آن زمان قرار گرفت . آنها مىگفتند : قرآن نه شعر است و نه نثر بلكه چيز ديگرى است . اطلاق صفت " حديث " به قرآن در آيات متعددى آمده كه از آن جمله است : فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلى آثارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِيثِ أَسَفاً « 1 » نزديكست كه اى پيامبر از شدت تأسف جان خود را به دنبال آنان هلاك كنى از اينكه آنان به اين حديث ايمان نمىآورند . فَذَرْنِي وَ مَنْ يُكَذِّبُ بِهذَا الْحَدِيثِ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ . « 2 » كيفر كسانى را كه اين حديث را تكذيب مىكنند به من واگذار كن به زودى آنان را از جائى كه نمىدانند ، عذاب خواهيم كرد . در آيه‌اى كه ذيلا مىخوانيم قرآن نه تنها حديث بلكه احسن الحديث و زيباترين سخن نو معرفى شده است كه بيانگر مجد و عظمت قرآن است : اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ « 3 »

--> ( 1 ) - سوره كهف ، آيه 6 . ( 2 ) - سوره قلم ، آيه 44 . ( 3 ) - سوره زمر ، آيه 23 .